Kế hoạch được ban hành trên cơ sở Luật Đường bộ năm 2024 và các nghị định, chỉ thị, kế hoạch của Chính phủ, Tỉnh ủy, UBND tỉnh liên quan đến bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Trong đó, nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cấp, các ngành trong quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ và HLATĐB. UBND tỉnh xác định rõ người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp phải chịu trách nhiệm toàn diện về công tác quản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ trên địa bàn, lĩnh vực phụ trách. Trường hợp để tình trạng vi phạm HLATĐB diễn biến phức tạp do thiếu lãnh đạo, chỉ đạo, thanh tra, kiểm tra hoặc buông lỏng quản lý thì phải xem xét, xử lý trách nhiệm theo quy định. Việc xử lý vi phạm phải bảo đảm nguyên tắc thượng tôn pháp luật, kịp thời phát hiện, tuyên truyền, xử lý nghiêm, không để xảy ra tình trạng lấn chiếm, tái lấn chiếm, sử dụng trái phép HLATĐB gây mất an toàn giao thông, ảnh hưởng đến công trình đường bộ.

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được xác định là nhiệm vụ quan trọng, cần thực hiện thường xuyên, liên tục và có chiều sâu. Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Đường bộ, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và các văn bản hướng dẫn thi hành; quy định về quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ và HLATĐB. Các địa phương tiếp tục tổ chức ký cam kết không lấn chiếm, tái lấn chiếm, sử dụng trái phép HLATĐB đối với các hộ dân sinh sống dọc các tuyến đường; xây dựng và nhân rộng các mô hình hiệu quả, cách làm hay trong công tác bảo vệ hành lang đường bộ. Đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền theo hướng dễ hiểu, dễ tiếp thu, phù hợp từng khu vực, từng nhóm đối tượng, nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Theo Kế hoạch, các cơ quan quản lý đường bộ phải thực hiện tốt công tác quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì kết cấu hạ tầng theo phân cấp; tăng cường tuần tra, tuần đường, kịp thời phát hiện vi phạm về trật tự đô thị và HLATĐB. Đối với mỗi trường hợp vi phạm, cần lập biên bản, xác định rõ tổ chức, cá nhân, vị trí, lý trình, nội dung và mức độ vi phạm; yêu cầu chấm dứt hành vi, hoàn trả lại hiện trạng ban đầu; đồng thời lập danh sách cụ thể để làm cơ sở triển khai các biện pháp giải tỏa. UBND các xã, phường chỉ đạo lực lượng chức năng trực thuộc kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm HLATĐB theo thẩm quyền. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khi phát hiện vi phạm phải báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan quản lý đường bộ để xử lý theo quy định.

Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân tự giác tháo dỡ, di dời công trình vi phạm ra khỏi HLATĐB và cam kết không tái lấn chiếm. Tuy nhiên, đối với trường hợp không chấp hành, sẽ xử lý vi phạm hành chính hoặc áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định pháp luật. Các hành vi lấn chiếm, sử dụng trái phép HLATĐB như xây dựng công trình, vật kiến trúc; tập kết vật liệu xây dựng; làm mái che, mái vẩy; lắp đặt pano, áp phích, biển quảng cáo; dựng lều quán, họp chợ, phơi nông sản… gây khuất tầm nhìn, mất an toàn giao thông, ảnh hưởng đến công trình đường bộ sẽ được xử lý dứt điểm. Trong quá trình tổ chức thực hiện, cơ quan quản lý đường bộ và chính quyền địa phương phải phối hợp chặt chẽ, bảo đảm đúng trình tự, thủ tục, quy định pháp luật, tránh phát sinh điểm nóng, khiếu kiện phức tạp.

Đối với phạm vi HLATĐB đã được đền bù, giải phóng mặt bằng, cơ quan quản lý đường bộ và đơn vị bảo trì phải xác định rõ ranh giới, quản lý nghiêm, không để xảy ra tái lấn chiếm. Đồng thời, quản lý chặt chẽ việc cấp phép thi công công trình, đấu nối vào đường bộ đang khai thác theo đúng quy định. Đối với phần đất thuộc HLATĐB nhưng chưa được thu hồi, đền bù, chính quyền địa phương phải quản lý theo quy hoạch, không cấp phép xây dựng, không để phát sinh công trình trái phép trong phạm vi hành lang. Việc công khai quy hoạch sử dụng đất, mốc lộ giới, phạm vi đất đã bồi thường và thu hồi cũng được yêu cầu thực hiện nghiêm túc; bảo vệ mốc lộ giới, diện tích đất đã thu hồi nhằm ngăn ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.

UBND tỉnh giao Công an tỉnh chỉ đạo lực lượng công an cấp xã phối hợp với ngành Xây dựng và chính quyền địa phương tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm liên quan đến kết cấu hạ tầng đường bộ và HLATĐB. Sở Xây dựng xây dựng kế hoạch cụ thể của ngành; tổ chức quản lý, bảo trì, bảo vệ các tuyến đường được giao; chỉ đạo đơn vị quản lý đường bộ tăng cường tuần kiểm; phối hợp tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật; rà soát văn bản quy phạm pháp luật liên quan để tham mưu sửa đổi, bổ sung khi cần thiết. Các sở, ban, ngành, đoàn thể theo chức năng nhiệm vụ đẩy mạnh tuyên truyền, phối hợp giải tỏa khi có yêu cầu. UBND các xã, phường xây dựng kế hoạch cụ thể với phương châm “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ kết quả”; chủ động bố trí kinh phí từ ngân sách địa phương; tăng cường quản lý trật tự xây dựng, kịp thời xử lý vi phạm. Định kỳ hằng năm (trước ngày 15/12) hoặc đột xuất, các đơn vị báo cáo kết quả thực hiện về Sở Xây dựng để tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo kịp thời.

Lê Hồng