UBND tỉnh Sơn La đã ban hành kế hoạch triển khai đồng bộ các nội dung phát triển đô thị thông minh, bám sát định hướng của Trung ương, đồng thời phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Mục tiêu xuyên suốt là gắn kết chặt chẽ giữa phát triển đô thị thông minh với chuyển đổi số trên ba trụ cột: Chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, từng bước hình thành mô hình tăng trưởng mới dựa trên dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của kế hoạch là việc lấy người dân làm trung tâm của mọi hoạt động. Các giải pháp được triển khai đều hướng tới nâng cao chất lượng dịch vụ công, cải thiện tiện ích đô thị, đồng thời tạo điều kiện để người dân tham gia vào quá trình quản lý, giám sát và thụ hưởng thành quả của đô thị thông minh. Việc đảm bảo công bằng số, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, các nhóm dân cư cũng được đặc biệt quan tâm.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Sơn La tập trung xây dựng nền tảng hạ tầng số đồng bộ, hiện đại. Trong đó, việc phát triển Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) và kho dữ liệu dùng chung của tỉnh được xác định là hạt nhân, giúp tích hợp, phân tích và khai thác dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Cùng với đó, hạ tầng viễn thông, internet băng rộng tiếp tục được đầu tư mở rộng, đảm bảo phủ sóng chất lượng cao tại các khu đô thị, khu du lịch và trung tâm hành chính.

Song song với phát triển hạ tầng số, tỉnh chú trọng hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách phù hợp, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho việc triển khai các mô hình đô thị thông minh. Công tác quản lý đô thị từng bước chuyển từ phương thức truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu số, góp phần nâng cao hiệu quả trong quy hoạch, xây dựng và vận hành đô thị.

Trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, nhiều giải pháp thông minh đang được nghiên cứu, triển khai. Giao thông thông minh với hệ thống camera giám sát, điều phối lưu lượng; năng lượng thông minh với hệ thống chiếu sáng tiết kiệm, sử dụng năng lượng tái tạo; hay hệ thống cấp, thoát nước, quan trắc môi trường tự động… tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị xanh, phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, Sơn La cũng đẩy mạnh phát triển các lĩnh vực kinh tế gắn với đô thị thông minh. Thương mại điện tử, thanh toán số, truy xuất nguồn gốc nông sản đang dần trở thành xu hướng chủ đạo, giúp nâng cao giá trị sản phẩm địa phương. Các mô hình chợ thông minh, logistics số, điểm bán hàng ứng dụng công nghệ được khuyến khích phát triển, góp phần thúc đẩy kinh tế số trên địa bàn.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, việc ứng dụng công nghệ số như IoT, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo đang mở ra hướng đi mới cho sản xuất thông minh. Từ giám sát độ ẩm đất, dự báo thời tiết đến quản lý vùng trồng bằng bản đồ số, tất cả giúp nâng cao năng suất, chất lượng và tính bền vững của sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, việc truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, kết nối với sàn thương mại điện tử cũng giúp nông sản Sơn La tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

Không chỉ dừng lại ở kinh tế, các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, du lịch cũng được tích cực chuyển đổi theo hướng thông minh. Hệ thống y tế số với bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa giúp người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng cao. Trong giáo dục, công nghệ được ứng dụng mạnh mẽ trong quản lý và giảng dạy, góp phần hình thành thế hệ công dân số. Du lịch thông minh với bản đồ số, nền tảng trực tuyến và các ứng dụng hỗ trợ du khách đang từng bước nâng cao trải nghiệm và quảng bá hình ảnh địa phương.

Bên cạnh đó, tỉnh đặc biệt quan tâm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của chuyển đổi số và đô thị thông minh. Các chính sách thu hút, đào tạo, bồi dưỡng nhân lực công nghệ thông tin, an toàn an ninh mạng được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình phát triển lâu dài.

Để đảm bảo nguồn lực thực hiện, Sơn La chủ trương huy động đa dạng các nguồn vốn, đẩy mạnh hợp tác công - tư (PPP), thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào các dự án công nghệ cao. Đồng thời, tăng cường hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm, tiếp cận công nghệ tiên tiến nhằm rút ngắn khoảng cách phát triển.

Có thể thấy, phát triển đô thị thông minh không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là cơ hội để Sơn La bứt phá, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng sống của người dân. Với quyết tâm cao, cách làm bài bản và sự đồng thuận của toàn xã hội, Sơn La đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành tỉnh phát triển khá của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc, hướng tới một tương lai xanh, thông minh và bền vững.

Lê Hồng