Những năm qua ngành Nông nghiệp tỉnh đã tích cực thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng, sức cạnh tranh của các sản phẩm nông nghiệp. Toàn tỉnh còn 262 chuỗi cung ứng nông sản, thủy sản an toàn đang duy trì hoạt động. Trong đó 37 chuỗi rau an toàn, diện tích 331 ha, sản lượng 13.799 tấn/năm; 160 chuỗi quả an toàn (xoài, nhãn, mận, chanh leo, bơ, cam, bưởi, dâu tây, thanh long...) diện tích 3.692 ha, sản lượng 43.275 tấn/năm; 05 chuỗi cà phê diện tích 2.166 ha, sản lượng 4.586 tấn/năm; 11 chuỗi chè diện tích 564 ha, sản lượng 7.609 tấn/năm; 03 chuỗi gạo diện tích 140 ha, sản lượng 1.960 tấn/năm; 03 chuỗi lợn thịt quy mô 75.500 con, sản lượng 542.400 tấn/năm; 03 chuỗi thịt gà an toàn quy mô 62.500 con, sản lượng 80 tấn/năm; 05 chuỗi mật ong an toàn với số lượng 7.100 đàn ong, sản lượng 368 tấn/năm; 15 chuỗi thủy sản nuôi 2.052 lồng bè trên lòng hồ thủy điện Sơn La, sản lượng 1.121 tấn/năm; 14 chuỗi chế biến nông sản, thuỷ sản an toàn sản lượng 1.308 tấn/năm; 04 chuỗi thịt hun khói với sản lượng 5 tấn/năm; 01 chuỗi kinh doanh nông sản, sản lượng 80 tấn/năm; 01 chuỗi Đông trùng hạ thảo sản lượng 01 tấn/năm.

Toàn tỉnh đã xây dựng và công nhận 09 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Tổng diện tích cây trồng năm 2025 khoảng 334.294 ha, trong đó cây công nghiệp và cây ăn quả lâu năm chiếm trên 122.000 ha. Việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và công nghệ cao đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nhiều sản phẩm chủ lực như cà phê, chè, mía, sắn, cây ăn quả. Đến nay, toàn tỉnh đã có 31.660,92 ha cây trồng sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ và tương đương; trong đó riêng diện tích cà phê được chứng nhận bền vững đạt 23.448 ha. Diện tích cây trồng áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm nước đạt 3.891,83 ha, diện tích nhà lưới, nhà kính, nhà màng đạt 115,5 ha. Các quy trình sản xuất theo VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ từng bước được mở rộng, góp phần nâng cao chất lượng, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc nông sản.

Lĩnh vực chăn nuôi, ngành Nông nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ trong chăn nuôi bò sữa, đây là lĩnh vực tiêu biểu về ứng dụng khoa học và công nghệ của tỉnh. Đến năm 2025, tổng đàn bò sữa trên địa bàn đạt khoảng 28.010 con, sản lượng sữa tươi đạt gần 92.800 tấn/năm. Công ty Cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu đã liên kết với 466 hộ chăn nuôi, các hộ chăn nuôi và doanh nghiệp đã áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật như thụ tinh nhân tạo, cấy chuyển phôi, quản lý đàn bò bằng phần mềm, ứng dụng công nghệ chuồng kín, làm mát, xử lý chất thải sinh học. Ở khâu chế biến, nhà máy sữa Mộc Châu hiện có công suất 250 tấn sữa/ngày, áp dụng các tiêu chuẩn ISO 9001, FSSC 22000, Halal… góp phần nâng cao giá trị gia tăng và khẳng định thương hiệu sữa Sơn La.

Trong chăn nuôi lợn, các trang trại quy mô lớn (như Công ty Lộc Phát, Minh Thúy…) đã áp dụng công nghệ chăn nuôi lợn chuồng kín, hệ thống điều khiển nhiệt độ tự động và xử lý chất thải hiện đại (sử dụng men vi sinh phun khử mùi, sử dụng máy ép phân và công nghệ Bioga trong xử lý nước thải chăn nuôi…). Trong nuôi thủy sản, vùng nuôi thuỷ sản tập trung chủ yếu trên lòng hồ thủy điện Sơn La và Hòa Bình là một lợi thế đặc thù của tỉnh. Năm 2025, diện tích nuôi trồng thủy sản đạt khoảng 3.011 ha, sản lượng đạt 10.070 tấn. Một số mô hình nuôi cá lồng đã ứng dụng tiến bộ kỹ thuật như giống mới, thức ăn công nghiệp, chế phẩm sinh học và quy trình nuôi an toàn, góp phần nâng cao năng suất và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Thời gian tới, tỉnh ta xác định, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính, là "khâu đột phá" để định hướng đưa Sơn La trở thành Trung tâm phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của vùng Tây Bắc. Mục tiêu trọng tâm của tỉnh là chuyển dịch từ phương thức sản xuất truyền thống sang chuỗi giá trị nông sản hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh quốc tế. Với những giải pháp đồng bộ đang được triển khai được kỳ vọng sẽ đưa ngành Nông nghiệp tỉnh ta tiếp tục phát triển hiện đại phù hợp với yêu cầu và nhiệm vụ trong tình hình mới.

Diệp Hương