Tại cuộc họp, đại diện các sở, ngành đã tham gia ý kiến đối với dự thảo Tờ trình đề nghị phê duyệt văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ về việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của tỉnh Sơn La trong triển khai Chương trình viện trợ cho 09 tỉnh của nước CHDCND Lào theo các cam kết giai đoạn 2022 - 2024 và 2024 - 2026. Dự thảo do Sở Ngoại vụ tham mưu trình UBND tỉnh, nhằm đề nghị Thủ tướng Chính phủ quan tâm, tạo điều kiện ban hành cơ chế hỗ trợ, giúp tỉnh Sơn La giải quyết dứt điểm các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Nghị định 305/2025/NĐ-CP ngày 25/11/2025.

Sơn La là tỉnh miền núi biên giới có đường biên giới dài hơn 274,065 km địa giới hành chính trùng với đường biên giới quốc gia Việt Nam - Lào, giáp với tỉnh Luông Pha Bang và Hủa Phăn của nước CHDCND Lào, có 13 xã biên giới; có 01 Cửa khẩu quốc tế (Lóng Sập), 01 Cửa khẩu chính (Chiềng Khương), 02 Cửa khẩu phụ (Nà Cài, Nậm Lạnh). Tỉnh Sơn La đã ký Biên bản thỏa thuận hợp tác với 09 tỉnh của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Mối quan hệ hợp tác này không chỉ có ý nghĩa về mặt đối ngoại, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh biên giới, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới.

Căn cứ Biên bản thỏa thuận hợp tác giữa tỉnh Sơn La với 09 tỉnh nước CHDCND Lào 2022 - 2024; 2024 - 2026, Tỉnh đã và đang triển khai thực hiện viện trợ cho 09 tỉnh nước CHDCND Lào với mức kinh phí trong bình 05 tỷ đồng/tỉnh/giai đoạn 02 năm. Trong đó, hợp tác đào tạo nguồn nhân lực là một trong những lĩnh vực trọng tâm trong quan hệ hợp tác giữa tỉnh Sơn La với các tỉnh Bạn Lào. Tỉnh Sơn La đã duy trì việc tiếp nhận, đào tạo lưu học sinh cho các tỉnh Bạn Lào từ năm 1969 đến nay bằng nguồn ngân sách của tỉnh.

Hiện nay, khi triển khai các nội dung cam kết theo Nghị định 305/2025/NĐ-CP ngày 25/11/2025 của Chính phủ về viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài, tỉnh Sơn La đang gặp một số khó khăn, vướng mắc. Cụ thể tại khoản 8b Điều 8 của Nghị định quy định tổng mức viện trợ của địa phương không vượt quá 10% dự phòng ngân sách cấp tỉnh. Quy định này dẫn đến nguồn kinh phí bố trí cho công tác viện trợ còn hạn chế, không đủ để duy trì cấp học bổng cho hơn 1.000 lưu học sinh Lào đang học tập tại Sơn La; bên cạnh đó, tỉnh còn phải thực hiện các nội dung viện trợ phi dự án bằng tiền để hỗ trợ xây dựng công trình với mức 05 tỷ đồng/tỉnh cho 09 tỉnh Bạn Lào theo các cam kết đã ký kết.

Các đại biểu đã tham gia ý kiến đối với nội dung kiến nghị Chính phủ xem xét, cho phép tỉnh Sơn La được áp dụng cơ chế đặc thù, không áp dụng trần hạn mức viện trợ 10% dự phòng ngân sách cấp tỉnh đối với các nội dung đã ký kết trong Biên bản thỏa thuận hợp tác với 09 tỉnh của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn 2022 - 2024 và 2024 - 2026. Việc áp dụng cơ chế đặc thù nhằm tạo điều kiện để tỉnh Sơn La tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai các cam kết viện trợ cho 09 tỉnh Bạn Lào theo các thỏa thuận đã ký kết; đồng thời đề nghị Chính phủ xem xét điều chỉnh, nâng hạn mức chi viện trợ ra nước ngoài đối với các tỉnh biên giới có quan hệ hợp tác, kết nghĩa đặc thù như tỉnh Sơn La. Bên cạnh đó, kiến nghị Chính phủ quan tâm xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt, tạo điều kiện để địa phương duy trì ổn định các chương trình đào tạo lưu học sinh Lào - một nhiệm vụ chính trị quan trọng trong quan hệ đối ngoại cấp cao giữa Việt Nam và Lào.

Kết luận cuộc họp, đồng chí Đặng Ngọc Hậu nhấn mạnh: đề nghị Sở Ngoại vụ tiếp thu các ý kiến và cập nhật, bổ sung số liệu đầy đủ, chính xác; tổ chức đánh giá kết quả công tác đào tạo lưu học sinh Lào nhằm làm rõ hiệu quả hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực này; giao Sở Ngoại vụ chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo đánh giá dự báo công tác tuyển sinh của 13 Trường liên cấp ở biên giới xác định số lượng lưu học sinh Lào dự kiến tiếp nhận trong thời gian tới, qua đó làm rõ cơ sở của các nội dung kiến nghị; nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các quy định tại Nghị định số 305/2025/NĐ-CP theo hướng tạo điều kiện để địa phương chủ động cân đối mức hỗ trợ. Đồng thời, đề nghị Sở Tài chính chủ trì rà soát, đề xuất sửa đổi quy trình, thủ tục hành chính trong việc trình và thẩm định hồ sơ, bảo đảm không ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các nội dung hỗ trợ. 

Thúy Hà