Chỉ 5 năm trước đây, Tà Số là bản đặc biệt khó khăn của xã Chiềng Hắc huyện Mộc Châu (cũ) nay là phường Mộc Châu. Đường lên bản chỉ là đường mòn, đi xe máy còn khó.  Vậy mà nay, Tà Số đã chuyển mình mạnh mẽ là một trong những bản tiên phong phát triển du lịch cộng đồng. Hiện Bản đã có 7 cơ sở homestay được xây dựng bài bản, sẵn sàng đón khách du lịch.

Một góc bản Tà Số.

Đầu xuân 2026, chúng tôi may mắn gặp đoàn khách du lịch từ Hải Phòng đến với bản Tà Số. Chị Nguyễn Thanh Nga vui vẻ cho biết: “Người Mông ở đây họ rất là hiếu khách, khi mình đến họ mời mình những bữa cơm thân mật với gia đình và những món ăn mà dưới xuôi không có, thịt gác bếp, gà đen, bánh dày. Chúng tôi rất thích ẩm thực nơi đây, không chỉ là món ăn mà còn là văn hóa bản địa”.

Chị Nguyễn Thị Nga - Khách du lịch.

Chị Tráng Thị Dợ, chủ Homestay A Lu ở Bản Tà Số chuẩn bị phòng đón khách.

Chị Tráng Thị Dợ chuẩn bị các món ăn dân tộc Mông cho du khách. 

Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là yếu tố quan trọng để giữ chân du khách. Chính vì vậy, khi bắt tay vào làm du lịch, homestay ALu đã quan tâm giữ từng tiết trong bài trí phòng ngủ, phòng ăn và món ăn. Từng chi tiết nhỏ đều khiến du khách dễ dàng nhận ra dấu ấn của văn hóa dân tộc Mông. Khách đến luôn luôn bắt gặp các thành viên với trang phục truyền thống của dân tộc Mông. Chị Tráng Thị Dợ, chủ Homestay A Lu ở Bản Tà Số tâm sự: “Bắt đầu làm thì vợ chồng tôi chưa biết cách đón khách, chưa biết rải chăn ga, nên hơi khó khăn một chút. Khi mà vợ chồng tôi đón khách phải mặc quần áo Mông, giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Khi chế biến món ăn thì chuẩn bị như thịt treo gác bếp, thịt gà bản, bánh dày theo chuẩn hương vị của dân tộc mình”.

Anh Mùa A Hạng chuẩn bị phòng đón khách du lịch.

Homestay Y Hoa xinh xắn của vợ chồng A Hạng - Y Hoa ở Bản Tà Số nằm bình yên giữa một vườn cây mận, đào rất thơ mộng. Giữ gìn những nét văn hóa truyền thống bản địa hòa quyện cùng cảnh sắc thiên nhiên là điểm độc đáo khiến khách du lịch quay trở lại đây nhiều lần. Anh Mùa A Hạng  cho biết: “Được Ủy ban nhân dân huyện Mộc Châu (cũ) và phường Mộc Châu hiện tại hỗ trợ, tập huấn kỹ năng về du lịch. Hiện có những tổ nhóm phục vụ đi xe ôm, hướng dẫn viên cũng đã hoạt động nhằm phục vụ khách một cách tốt nhất”.

Khôi phục nghề dệt và đan lát truyền thống tại bản Vặt.

Với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa độc đáo, Bản Vặt xã Mường Sang đang là địa chỉ du lịch cộng đồng hấp dẫn với du khách thập phương khi đến với Cao nguyên Mộc Châu. Đến đây du khách không chỉ được tìm hiểu kiến trúc của những nếp nhà sàn của đồng bào dân tộc Thái, được tham gia các hoạt động văn hóa đặc sắc mà còn được trải nghiệm các hoạt động sinh hoạt thường nhật với người dân địa phương. Chị Lường Thị Hồng Tươi, chủ homestay Hoa Mộc Miên ở Bản Vặt, xã Mường Sang cho biết: “Điều đặc biệt nhất là khách sẽ được ở nhà sàn, được ăn những món ăn đậm bản chất dân tộc Thái. Du khách sẽ được trải nghiệm tự đi bắt gà, hái rau tại vườn, tham gia làm bánh, giã chẩm chéo…”

Chị Lường Thị Hồng Tươi chuẩn bị đón khách đến Homestay.
 

Đoàn du khách từ Hà Nội lên tham quan và nghỉ lại tại bản Vặt những ngày đầu xuân rất hài lòng và phấn khởi cho biết, sẽ còn trở lại đây trong những dịp tới. Ông Nguyễn Anh Cường, du khách trong đoàn cho biết: “Bản Vặt còn giữ được khá tốt nét văn hóa của người Thái. Tôi rất ưng khi đến đây là bà con vẫn giữ được những ngôi nhà sàn, vì nói đến dân tộc Thái là nói đến nhà sàn. Còn nhiều những ngôi nhà sàn gỗ rất là quý”.

Ông Nguyễn Anh Cường, du khách

Bà Nguyễn Thị Hoa, Chủ tịch UBND phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La.

Bà Nguyễn Thị Hoa, Chủ tịch UBND Phường Mộc Châu cho biết: “Trong đề án phát triển du lịch đến 2030 thì du lịch cộng đồng là 1 lợi thế. Mộc Châu có 12 dân tộc anh em. Mỗi dân tộc có 1 bản sắc riêng. Chúng tôi cũng đã xây dựng bản du lịch cộng đồng Tà Số, bản Vặt của người Thái. Thời gian tới, phường sẽ tiếp tục định hướng các bản du lịch còn giữ nguyên được bản sắc dân tộc để phát triển du lịch bền vững. Phường sẽ định hướng và khuyến khích bà con thành lập các Hợp tác xã du lịch, mở rộng thêm dịch vụ Homestay, hình thành thêm các dịch vụ trải nghiệm như đánh tulu, thêu thùa, các lò rèn như rèn dao để thu hút du khách đến trải nghiệm”.

Trải nghiệm các bài hát điệu múa và giã bánh dày là hoạt động thú vị thu hút khách du lịch.

Việc Sơn La tiếp tục đẩy mạnh phát triển du lịch cộng đồng gắn với văn hóa truyền thống là hướng đi bền vững, để khu du lịch quốc gia Mộc Châu thực sự là điểm đến hấp dẫn của du khách trong nước và bạn bè quốc tế.

Thúy Hà