Di sản văn hóa

Các lễ hội
Wed, 02/05/2012 11:18 | GMT +7
Các lễ hội của Sơn La

* Lễ hội Xek Pang Ả của dân tộc Kháng

Xek Pang Ả là lễ hội của những người làm nghề thầy cúng, dân tộc Kháng - một trong những dân tộc ít người cư trú lâu đời ở miền núi Tây Bắc. Lễ hội Xek Pang Ả là dịp để mọi người tạ ơn tổ tiên và các thế lực siêu nhiên đã giúp đỡ cho họ có sức khoẻ, bản mường yên bình, no ấm. Đây cũng là dịp để cộng đồng người Kháng vui chơi sau những tháng ngày lao động vất vả. Đặc biệt lễ hội còn là dịp để thanh niên trai gái trong bản tìm hiểu hẹn hò, nên duyên vợ - chồng.

Lễ hội Xek Pang Ả được tổ chức 2 – 3 năm/lần, trong khoảng thời gian từ tháng 10 đến tháng 12 với mục đích mời các "ma nhà", "ma bản", "ma trời" (theo quan niệm của đồng bào Kháng) về hưởng lễ vật và những người được Pà ả (thầy cúng) chữa cho khỏi bệnh (được coi là con nuôi) đến dâng lễ, tạ ơn. Lễ hội Xek Pang Ả ngoài phần cúng lễ mang tính chất trang nghiêm thì còn là nơi diễn lại các công việc nương rẫy, thu hái lâm sản của người dân thông qua các trò diễn, trò chơi dân gian như hát giao duyên, múa ống, múa khăn. Tuy nhiên, điểm khác của lễ hội Xek Pang Ả với các lễ hội khác là trừ buổi sáng ngày đầu tiên, còn thì phần lễ và phần hội diễn ra đan xen. Là lễ hội của những người làm nghề thầy cúng nhưng đây là lễ hội mang tính cộng đồng cao, thể thiện sự đoàn kết, tương trợ của người dân trong cuộc sống, giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn.

* Lễ hội Mương A Ma (cầu mùa) của dân tộc Xinh Mun

Lễ hội Mương A Ma của dân tộc Xinh Mun có phần lễ và phần hội. Phần lễ trang nghiêm, thành kính, thầy mo thay mặt dân bản cúng tế các vị thần linh phù hộ cho mưa thuận gió hoà, để lúa sai bông, để ngô mẩy hạt, để lợn gà, trâu, bò không bị dịch bệnh, sinh sôi đầy chuồng, để con người khoẻ mạnh không bị ốm đau, để bản mường mãi mãi hưng thịnh. Phần hội tưng bừng, náo nhiệt với rất nhiều trò vui dân gian mang tính nghệ thuật và giáo dục cao, diễn tả lại hiện thực cuộc sống của cộng đồng dân tộc Xinh Mun như: múa Tăng bu, To luồng, múa kéo thuyền, chơi "to miếng" (đấu võ), chơi "giắc klsù" (bắt tổ ong)….

Đây là hình thức sinh hoạt văn hoá tập thể lành mạnh, lễ hội Mường A Ma đã góp phần vun đắp tình đoàn kết cộng đồng, giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn, tạo bầu không khí vui tươi phấn khởi, hướng người dân theo những cái thiện, xa rời cái xấu.

 Lễ hội diễn ra trong 2 - 3 ngày, trong khoảng thời gian từ tháng 12 năm trước đến tháng 2 âm lịch năm sau, khi mùa màng đã thu hoạch xong và năm đó được mùa. Đây là lễ hội của những người làm nghề thầy cúng và các con nuôi (Là những người được thầy cúng chữa khỏi bệnh và nhận làm con nuôi), mặc dù tổ chức trong phạm vi gia đình, nhưng lực lượng làm công việc chuẩn bị lễ vật, cỗ bàn, đặc biệt là lực lượng tham gia phần hội thì bao gồm cả bản.

* Lễ hội Sên mường (cúng mường) của dân tộc Thái

Là lễ hội lớn nhất của dân tộc Thái. Lễ hội có sự tham gia của toàn bộ người dân trong một mường để cầu phúc, cầu mùa cho bản, mường của đồng bào dân tộc Thái. Lễ hội thường được tổ chức vào tháng 2 âm lịch, khi hoa ban bắt đầu nở trắng núi rừng Tây Bắc.

Lễ hội Sên mường được tổ chức 3 năm một  lần, thu hút nhiều người tài giỏi của toàn mường tham gia. Lễ hội Sên mường diễn ra trong ba ngày. Phần lễ tưng bừng, trang nghiêm, thành kính với đám rước và lễ cúng tế trời đất, các thế lực siêu nhiên. Phần hội chiếm phần lớn thời gian với các cuộc thi bắn súng hoả mai, cung nỏ, ném còn, chọi gà,… Đặc biệt, trong tiếng trống tiếng chiêng tưng bừng của ngày hội, vòng người múa xoè hầu như diễn ra liên tục, tưởng như không ngừng nghỉ. Đối với nam, nữ thanh niên trong mường, đêm cuối hội là đêm vui nhất. Giữa khung cảnh thơ mộng của núi rừng, các cuộc thi hát giao duyên hoà cùng tiếng khèn, tiếng sáo kéo dài cho đến tận khuya. Từ cuộc vui này, nhiều mối tình chớm nở và biết bao đôi trai gái nên vợ - chồng. Vì thế, đêm cuối cũng là đêm để lại nhiều kỷ niệm nhất

(Nguồn: Sở Văn hóa - Thể thao & Du lịch)


DANH MỤC THÔNG TIN